Kontuzje, urazy, medycyna: Leczenie kontuzji za pomocą lasera

Nadesłany przez: Hades dnia 19.01.2006, 2:00:00 Ocena: 5.00 (1 głos) Oceń artykuł 51160 odsłon Czy laser przyjdzie nam z pomocą, jak zapewniają jego zwolennicy? Podstawą dla zabiegów laserowych barku, które mają obkurczyć torebkę stawową i wzmocnić tkankę łączną był sukces laserowego obkurczenia torebki stawu kolanowego u królików...

W zaciemnionym pokoju, ze świecącym u góry reflektorem, widać wąski lecz intensywny promień światła przechodzącego przez wodnisty ośrodek. Zręczne ręce artysty malują promieniem powierzchnię, która pod wpływem tego staje się wyraźnie krótsza i bardziej zwarta. Artysta pracuje nad swoim dziełem aż do momentu, gdy to, co pozostanie, będzie znacznie mniejsze niż było.
Wyobraź sobie, że tym artystą jest chirurg ortopeda, a tworzywem wnętrze stawu barkowego. Lekarz wykonuje laserową korekcję torebki stawowej (LACS -laser-assisted capsular shift) na niestabilnym stawie barkowym. Wykorzystanie cieplnych właściwości laserów w operacyjnym leczeniu niestabilności stawowej stale rośnie. Mimo że niewiele jest jak dotąd doniesień na temat skuteczności tej metody w literaturze fachowej, to jednak zyskuje ona coraz większą aprobatę.
Laser (skrót od "Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation", co można przetłumaczyć jako wzmacnianie światła poprzez stymulowaną emisję promieniowania) transmituje energię ,w postaci intensywnej wiązki światła, która może ciąć, przyżegać, koagulować (zatrzymywać krwawienie) lub niszczyć tkanki. Oczywiście w medycynie lasery stosuje się do tego już od pewnego czasu, dlaczego zatem mówi się, że lasery to przyszłość zabiegów ortopedycznych? Lasery, początkowo używane do cięcia tkanek, mogą również je kurczyć, jeśli zastosuje się wiązkę światła o niskiej energii, małej intensywności i przez krótki czas. Laser jest narzędziem bardzo precyzyjnym, zapewnia dobry dostęp do małych przestrzeni stawowych, nie produkuje ciepła, nie pozostawia martwiczych tkanek i jest minimalnie inwazyjny, gdyż zostaje wprowadzony do stawu poprzez małe dziurki, jak w artroskopii.
W większości opracowań stosuje się laser Ho: Y AG . (Holmium: yttrium-aluminium-gamet). Jest on narzędziem z wyboru do obkurczenia torebki stawowej, ale ponieważ jest on bardzo drogi więc w większości szpitali używa się do tego laserów o częstotliwości radiowej. Pierwsze prace na temat kurczenia się kolagenu pod wpływem ciepła przy użyciu laserów o częstotliwości radiowej pojawiły się w latach 80-tych, natomiast liczba badań i zastosowań klinicznych tej techniki bardzo wzrosła w ciągu ostatnich pięciu lat.

Jak to działa

W pewnym sensie kurczenie się pod wpływem laser przypomina grillowanie. Gdy kładziemy surowe mięs na grillu, ogrzewa się ono i kurczy .Zbyt długie ogrzewanie może spalić mięso.
To samo odnosi się do laserowych zabiegów obkurczania. Głównym składnikiem tkanki łącznej (więzadła, ścięgna, torebki stawowe) jest kolagen -mocne włókniste białko, którego w naszym organizmie je najwięcej. Tkanka zawierająca kolagen, np. skóra, kurczy się pod wpływem ciepła. Energia wiązki laserów zostaje pochłonięta przez tkankę i przekształcona na energię cieplną, która podnosi temperaturę wewnątrz tkanki. To powoduje jej kurczenie się. Dochodzi co prawda do niewielkiego termicznego uszkodzeni tkanki, ale ulega ono samowyleczeniu.
Według producentów sprzętu laserowego i licznych prac kurczenie się cząsteczki kolagenu zależy od czasu i temperatury. Oznacza to, że zabieg należy wykonać w ściśle określonym czasie i przy ściśle określonej temperaturze. Jakiekolwiek zmiany mogą uszkadzać tkanki, bądź w ogóle nie dawać żadnego efektu.

Obkurczanie barku

Niestabilność stawu barkowego to częsta przypadłość sportowców, szczególnie pływaków i tych, którzy wykonują ruchy nad głową i wyrzuty. Niektórzy rodzą się z luźnymi więzadłami, innym rozluźniają się wskutek agresywnego uprawiania sportu. Niestabilność barku leczy się najpierw zachowawczo, fizykoterapią, która koncentruje się na wzmocnieniu pasa rotacyjnego barku i mięśni stabilizujących łopatkę. W szczególnie ciężkich przypadkach i u zawodowych sportowców takie leczenie może być niewystarczające. Przydatność artroskopii w leczeniu niestabilności barku jest ograniczona, gdyż artroskop nie jest w stanie dotrzeć do wszystkich struktur i zaobserwowano dużą liczbę nawrotów niestabilności po tego rodzaju leczeniu. Otwarte techniki chirurgiczne są również trudne, a rehabilitacja po nich długa i bolesna, co czasami prowadzi do ograniczenia czynności stawu.
Czy laser przyjdzie nam z pomocą, jak zapewniają jego zwolennicy? Podstawą dla zabiegów laserowych barku, które mają obkurczyć torebkę stawową i wzmocnić tkankę łączną był sukces laserowego obkurczenia torebki stawu kolanowego u królików. Choć autor tego eksperymentu wstrzymał się z interpretacją do czasu powstania większej ilości badań na ludziach, to opisana przez niego procedura "poszła w świat".
"Myślę, że jest to ekscytująca technologia, która nadaje nowy wymiar operacjom artroskopowym" -mówi dr Richard Simon z Centrum Ortopedycznego w Południowej Florydzie. "Laserów można używać nie tylko do barków, ale też obiecująco wygląda sprawa kolan i kostek.
Zdaniem Jane Jarosz-Hlis, rehabilitantki z Health South w Plantation na Florydzie, laserowe zabiegi barku są korzystne dla procesu rehabilitacji. Pacjenci szybciej dochodzą do siebie po operacjach laserowych niż po klasycznych zabiegach na otwartym stawie bez użycia techniki laserowej.

Obkurczać czy nie

Obecnie FDA aprobuje wykorzystanie laserów w chirurgii artroskopowej, a chirurdzy zgłębiają tajniki tej metody. Powikłania, jakie opisywano w związku ze stosowaniem laserów, były jak dotąd związane z ich niewłaściwym użyciem. Niedouczony chirurg może zastosować zbyt długi czas i/lub zbyt wysoką temperaturę i w ten sposób spalić lub zniszczyć tkankę. Ponadto laser Ho: YAG nie ma żadnego specyficznego mechanizmu sprzężenia zwrotnego, który umożliwiałby operatorowi określić wielkość ekspozycji na ciepło czy temperaturę wewnątrz tkanki. Mierzona jest ilość energii wyemitowanej przez głowicę lasera, a nie ilość energii pochłoniętej przez tkankę, dlatego chirurg musi uważnie obserwować obkurczany obszar i przerwać zabieg, gdy czuje, że torebka jest już wystarczająco ciasna.
Niestety większość badań na ten temat przeprowadzono na zwierzętach albo in vitro (poza organizmem). Dotąd nie ma żadnych obserwacji wieloletnich. Jest to nowa metoda, dlatego badaniami wieloletnimi zostaną objęci dopiero ci, którzy teraz są w ten sposób leczeni. Brak solidnych dowodów naukowych i awersja wielu lekarzy do marketingowych aspektów technologii laserowej przynosi szkodę powszechnej akceptacji tej metody.
Z tego względu powinno się uważać chirurgię laserową za metodę nadal eksperymentalną. Lasery mogą okazać się niezwykle przydatnym narzędziem w rękach chirurga w przyszłości, nie tylko w celu obkurczania torebki stawu barkowego, ale również w kolanach i kostkach. Ponadto wiele własności lasera wykorzystuje go w leczeniu bólu, procesów zapalnych i zapaleń stawów. Nauka będzie nadal badać tę kwestię, tak ważną zarówno dla kulturystów, jak i dla pozostałych sportowców.